آیا ارتودنسی عوارض دارد؟

مروارید های سفید و محکم دهان همیشه زیبا نیستند و در برخی افراد دچار اختلالات و ناهنجاری هایی می باشد.ارتودنسی دندان یکی از درمان های امروزی برای ناهنجاری دندان ها است که مانند هر درمان پزشکی دیگری می تواند عوارضی به دنبال داشته باشد. در این مقاله ما قصد داریم به طور اختصاصی تمام عوارض ارتودنسی و عوارض ارتودنسی نامرئی را بررسی کنیم.

ارتودنسی دندان

اصطلاح ارتودنسی برگرفته از دو واژه لاتین ” ارتو”  به معنای راست و کلمه مشتق ” ادوس” به معنای دندان، به روشی اطلاق می­شود که هدف آن راست و مرتب نمودن دندان هایی است که در اثر عوامل گوناگونی نظیر ناهنجاری­های فکی و دندانی، به صورت غیر منظم رشد کرده اند.

اختلال در دندان­ها و فک بیماران، زمینه ساز مشکلاتی همچون ظاهر و لبخند نازیبا و عوارض گوناگون است و همین مشکلات سبب کاهش شدید اعتماد به نفس بیمار و آسیب به سلامت فردی بیمار می گردد.

دندانپزشکان بعد از گذراندن دوره تخصصی ارتودنسی مجاز به انجام درمان ارتودنسی می باشند. یک متخصص ارتودنسی ماهر درمان ارتودنسی بیماران را بدون هیچگونه عارضه ای به پایان می رساند و سلامت و زیبایی را برای بیماران به ارمغان می آورد.

ارتودنسی

عوارض ارتودنسی

در ادامه هر کدام از عوارض ارتودنسی که احتمال دارد بعد از انجام آن رخ دهد را معرفی و مورد بررسی قرار می دهیم.

 درد و ناراحتی از عوارض ارتودنسی:

مساله درد ارتودنسی و ناراحتی ناشی از آن واقعا آنطورها هم که میگویند صحت ندارد. ما منکر درد به عنوان یکی از عوارض ارتودنسی دندان نیستیم. اما بهتر است به آن عارضه نگوییم زیرا درد بسیار مختصر است و از همه مهمتر موقتی است. این درد به راحتی توجیه دارد.

اصلا همین الان خودتان امتحان کنید. با انگشت به یکی از دندان های خودتان مختصر فشاری وارد کنید. سعی کنید کم کم فشار را بیشتر کنید. کمی درد دارد نه؟ این طبیعی است. زیرا دندان های شما در حالت طبیعی ثابت هستند و به کمک ربات ها و ساختارهایی به لثه و استخوان متصل شده اند.

این ساختارها مانع از جابجایی دندان میشوند و وقتی کش می آیند و یا تحریک میشوند سیگنال هایی به مغز میفرستد که مغز هم در واکنش به این جابجایی به سنسورها و حسگرهای درد دستور میدهد که کمی حالت درد و ناراحتی ایجاد کنند. اما بعد از مدت کوتاهی زمانی این درد از عوارض ارتودنسی از بین میرود.

درد ارتودنسیخطر برگشت درمان از عوارض ارتودنسی:

از جمله عوارض ارتودنسی و معایب ارتودنسی که موجب بی میلی بسیاری از افراد نسبت به استفاده از این درمان شده است، خطر برگشت ناهنجاری­ها بعد از درمان می­باشد.

گفتنی است که درمان­های انجام شده در دوران رشد با اتمام این دوره، برنخواهند گشت. توجه کنید برای شروع درمان ارتودنسی به بهترین متخصص ارتودنسی مراجعه کنید. بدین ترتیب بهترین تشخیص و درمان برای شما انجام خواهد شد و از بروز این مورد از عوارض ارتودنسی جلوگیری خواهد شد.

خراشیده یا زخم شدن بافت‌های نرم داخل دهان از عوارض ارتودنسی دندان:

بیماران در شروع درمان ارتودنسی (با بریس ثابت) ممکن است احساس کنند لب‌ها، زبان یا بخش‌های نرم داخل دهانشان کمی زخم شده است. این را البته نمی‌توان از عوارض ارتودنسی در نظر گرفت. اما چون به هر صورت در بیشتر افراد تجربه می‌شود، ما نیز آن را جزء عوارض ارتودنسی دندان لیست کردیم.

زخم شدن داخل دهان معمولا کوتاه بوده و تنها چند روز ابتدایی ارتودنسی احساس می‌شود. با این حال می‌توان با کمک وکس یا موم ارتودنسی به راحتی براکت ها و سیم ارتودنسی را ایمن سازی کرده تا هیچ نوع آسیبی به بافت های نرم داخل دهان وارد نکند.

تشدید مشکلات دندان:

همانطور که حرک‌های ارتودنسی باعث جابجایی و تغییر موقعیت دندان‌ها می‌شود، ممکن است برخی از مشکلات قبلی دندان (مانند پوسیدگی ها یا تروما و …) در نتیجه استفاده از دستگاه های ارتودنسی تشدید شده یا دوباره ایجاد شوند.

در موارد بسیار نادر، ممکن است چنین مشکلاتی باعث تغییر رنگ دندان ها و حتی نیاز به عصب کشی در طول ارتودنسی شود. به همین خاطر و باز هم تاکید می‌کنیم: اگر دندان‌های شما پیش از ارتودنسی مشکلی داشته باشند، احتمالا متخصص ارتودنسی تا پیش از برطرف شدن آن مشکلات، درمان شما را شروع نمی‌کند تا از بروز عوارض ارتودنسی در طول درمان پیشگیری شود و مشخصا چنین عارضه‌ای را تجربه نکنید.

کوتاه شدن طول ریشه دندان از عوارض ارتودنسی:

احتمال بروز این مورد از عوارض ارتودنسی در بیمارانی که ناهنجاری­های دندانی خود را با ارتودنسی درمان می کنند، بسیار جزئی و در حدود 3 الی 5 درصد می­باشد. حرکت دندان­ها در طول دوره درمان با توجه به مکانیسم تحلیل استخوان و نیز تشکیل مجدد آن انجام می­شود. در حین درمان نیز ممکن است قطعات بسیار ریزی از ریشه شکسته شده و مجددا ساخته شود.

این دسته از عوارض ارتودنسی در بیمارانی که سابقه آسم و یا ضربه دارند، توجه بیشتری را می طلبند. یک متخصص ارتودنسی با تجربه و ماهر با زمانبندی درست حرکت دادن دندان ها در ارتودنسی آشناست و با رعایت این نکته مهم دندان ها دچار آسیب و تحلیل ریشه نخواهند شد.

انجام ارتودنسی

پوسیدگی دندان و بیماری لثه:

از دیگر عوارض ارتودنسی که ناشی از حضور بریس­های ارتودنسی در دهان می باشد، گیر کردن مواد غذایی در بین براکت ها است که زمینه رشد باکتری­های دهانی را تشدید کرده و موجب پوسیدگی دندان و تحلیل لثه خواهد شد. این مشکلات در صورتی رخ خواهد داد که فرد در رعایت بهداشت دهان و دندان خود کوشا نبوده و استفاده از مواردی همچون مسواک و نخ دندان در ارتودنسی را جدی نگیرد.

تحلیل مینای دندان از عوارض ارتودنسی:

یکی از عوارض ارتودنسی می تواند تحلیل مینای دندان باشد که به از بین رفتن ساختار معدنی مینای دندان گفته می‌شود. در برخی موارد بسیار نادر، ممکن است دستگاه های ارتودنسی ثابت به تحلیل رفتن مینای دندان کمک کنند.

این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که شخص به بهداشت دهان و دندان در طول ارتودنسی چندان توجه نکند. و از آنجا که ذرات ریز مواد غذایی در اطراف و زیر سیم ارتودنسی، براکت ها، الاستیک ها و باندها گیر می‌کنند، اگر مسواک و نخ دندان به طور منظم استفاده نشود، پوسیدگی دندان محتمل‌تر است.

درد فک:

تحقیقات متعدد نشان داده که ارتباطی بین درمان ارتودنسی و ایجاد یا رفع مشکلات فکی وجود ندارد. در بیمارانی که ابتدای درمان دارای مشکلات فکی هستند درمان ارتودنسی صحیح می‌تواند باعث بهبود مشکلات فکی شود، ولی تنها عامل نیست و ممکن است نیاز به درمان‌های تکمیلی داشته باشد. با توجه به ماهیت مفصلی بودن ناحیه، امکان بروز مشکلات سایر مفاصل در مفصل گیجگاهی فکی نیز وجود دارد.

خطای درمان کننده از عوارض ارتودنسی :

مهم‌ترین عامل ایجاد کننده عوارض ارتودنسی به مهارت فرد درمان‌کننده ارتباط دارد. اگر فرد درمان‌کننده در این حیطه تخصص نداشته باشد امکان بروز خطا در مرحله تشخیص، طرح درمان، انجام درمان و نگهداری نتایج درمان وجود دارد.

متاسفانه این خطا‌ها شایع‌ترین و غیرقابل جبران‌ترین مشکلاتی هستند که در درمان‌های ارتودنسی در جامعه دیده می‌شوند. این خطا‌ها عمدتا مربوط به عدم توانایی در برآورده‌ کردن انتظارات بیمار، کشیدن نادرست دندان، به‌هم‌زدن نیمرخ بیمار، تبدیل‌کردن بیماری که با ارتودنسی قادر به بهبود وضعیت بوده به بیماری که نیاز به جراحی فک دارد، پوسیدگی دندان و بیماری‌های لثه و کوتاه شدن ریشه دندان‌ها به‌دلیل اعمال نیروی نامناسب است.

 واکنش های آلرژیک:

واکنش های آلرژیک از جمله نادرترین عوارض ارتودنسی دندان است و تنها در افرادی رخ میدهد که نسبت به یکی  از اجزای بریس ارتودنسی حساسیت داشته باشند. برای مثال ممکن است به جنس سیم یا براکت حساسیت داشته باشید.

 تغییر چهره و صورت از عوارض ارتودنسی:

به دلیل اینکه دستگاه های ارتودنسی به دندان ها متصل میشود در ظاهر ممکن است که چهره شما کمی تغییر کند. اگر متخصص ارتودنسی شما با دقت و بدون در نظر گرفتن حالت چهره شما، اقدام به درمان کند، این موضوع قابل توجه تر خواهد شد. اما این مشکل به راحتی قابل حل است.

تغییر چهره 

مشکلات بریس ها در بروز عوارض ارتودنسی :

بریس ها، باندها و سیم‌ها در برخی موارد ممکن است بشکنند یا بیفتند. معمولاً این اتفاق به دلیل جویدن غذاهای سخت یا غذاهای چسبنده به وجود می‌آید. در اغلب اوقات، یک قسمت ممکن است شل شود و باعث ایجاد ناراحتی شود. برخی از مشکلات احتمالی استفاده از بریس ها عبارتند از:

  • شل شدن براکت ها – براکت ها از قطعات سرامیکی یا فلزی ساخته شده‌اند که به دندان وصل می‌شوند. این براکت ها معمولاً با موادی که به آنها رزین کامپوزیتی گفته می‌شود به دندان وصل می‌شوند که مشابه موارد همرنگ دندان هستند که برای پر کردن دندان‌ها به کار برده می‌شوند اگر شما چیز سفت یا چسبنده‌ای را بجوید، رزین‌ها ضعیف شده و می‌شکنند. زمانی که این اتفاق افتاد، براکت شل می‌شود و ممکن است به زبان، لثه یا گونه‌ها آسیب وارد کنند.
  • شل شدن باندها – باندها حلقه‌های فلزی هستند که به پشت دندان به وسیله سمنت دندانپزشکی وصل می‌شوند (و در برخی موارد به جلوی دندان وصل می‌شوند) و اگر این باندها شل شوند، به متخصص ارتودنسی مراجعه کرده و آنها را دوباره به وسیله سمنت به دندان وصل کرده و سر جای خودش قرار دهید. در صورتی که این باندها به طور کامل افتادند سعی نکنید آنها را در جای خود قرار دهید. آنها را نگه داشته و در زمان مراجعه به متخصص ارتودنسی به همراه خود ببرید.
  • سیم‌های بیرون زده یا شکسته شده – این یک مشکل متداول است. اگر سیم بشکند یا از محل خود خارج شود می‌تواند به گونه‌ها، زبان و لثه آسیب برساند. شما می‌توانید با پاک‌کن انتهای یک مداد، سیم‌ها را در محل خود قرار دهید. اگر این کار موثر واقع نشد، یک موم ارتودنسی را روی سیم‌ها قرار دهید. سیم را نبرید. سیم قطع شده ممکن است به طور تصادفی بلعیده شده یا در ریه فرو رود. اگر سیم باعث ایجاد درد و زخم شد، دهان خود را با آب‌نمک گرم یا مایع ضدعفونی‌کننده بشویید.
  • شل شدن اسپیسر – اسپیسر یا جداکننده یک حلقه لاستیکی است که بین دندان‌ها قرار داده می‌شود. معمولاً آنها چند روز در دهان قرار داده می‌شوند. این اسپیسرها فضایی را بین دندان‌های شما ایجاد می‌کنند تا باندهای ارتودنسی راحت‌تر روی دندان‌های شما قرار گیرند. فنرها یا بریس ها نیز ممکن است با همین هدف به کار برده شوند. در برخی موارد ممکن است اسپیسرها از محل خود خارج شده یا بیفتند. در صورت بروز این اتفاق، به متخصص ارتودنسی مراجعه کنید.

ارتودنسی نامرئی

ارتودنسی نامرئی روشی برای ردیف کردن دندان‌ها بدون نیاز به براکت و سیم‌های ارتودنسی است. در این شیوه درمانی که به ارتودنسی ژله ای نیز معروف شده است یکسری از پلاک (ردیف کننده)های شفاف نازک به منظور مرتب نمودن دندان‌های شما استفاده می‌گردد. این پلاک‌ها به صورت اختصاصی توسط تکنولوژی تصویربرداری سه بعدی رایانه‌ی ساخته می شوند.

شما هر کدام از این پلاک‌ها را برای مدت دو هفته داخل دهان خود می‌گذارید و تنها هنگام غذا خوردن، نوشیدن، مسواک زدن و نخ دندان کشیدن بر می‌دارید. از این‌رو در هر نوبت تعدادی ردیف کننده به شما تحویل داده می‌شود. جایگزینی هر ردیف کننده با پلاک بعدی دندان‌های شما را اندک اندک، هفته به هفته حرکت می‌دهد تا به موقعیت نهایی برنامه‌ریزی شده توسط ارتودنتیست برسند.

ارتودنسی نامرئی

عوارض ارتودنسی نامرئی

ارتودنسی نامرئی در برخی موارد عوارضی به دنبال دارد از جمله تاثیر گذاری روکش دندانی بر دندان ها.

گاهی اوقات روکش نامرئی ممکن است ریشه دندان را سست کرده و بر روی عصب های دندانی تاثیر بگذارد.

این مشکل زمانی افزایش پیدا می کند که سابقه آسیب دندانی در فرد وجود داشته باشد و در صورت بروز مشکلات عصبی، درمان های ارتودنسی باید صورت گیرد که شامل کارهای ترمیم ، ترمیم ریشه و یا کشیدن دندان است.

در اکثر موارد، آسیب های عصب دندانی ممکن است باعث درد شدید شود. همچنین ممکن است روکش ها با دندان ها سازگار نبوده و نیاز به درمان مجدد باشد.

از دیگر عوارض ارتودنسی نامرئی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

ناتوانی در غذا خوردن از عوارض ارتودنسی نامرئی:

با ارتودنسی و روکش نامرئی ممکن است شما در هنگام غذا خوردن دچار مشکل شوید. به همین دلیل ممکن است لازم باشد تا برای مصرف برخی مواد غذایی خاص و چسبناک ، روکش ها را خارج کرده و مجددا در جای خود  قرار دهید.

ایجاد لکه های سفید بر روی دندان ها:

لکه های سفید روی دندان ها را می توان بدون هیچ مشکلی زیبایی شناختی درمان کنید. اما شما باید از دندان ها و لثه های خود مراقبت های لازم را بعمل آورید.

مسواک زدن و نخ دندان باید طبق معمول صورت گیرد تا از ایجاد هرگونه عفونت و ورود باکتری به دندان ها جلوگیری شود. شما می توانید با رعایت این موارد و مراقبت از دهان و دندان خود از عوارض ارتودنسی نامرئی جلوگیری کنید.

عوارض ارتودنسی

ایجاد درد از عوارض ارتودنسی نامرئی:

به طور معمول، چه در ارتودنسی معمولی چه ارتودنسی نامرئی، حرکت و جابجایی دندان ها کمی با درد همراه است و بدون احساس ناراحتی جزئی، این تغییرات صورت نمی گیرد. اما در ارتودنسی نامرئی، نوع دردی که منحصرا برای روکش های سنتی فلزی است، کمتر شده و باعث خراشیدگی و سوزش در لثه ها، لب ها و گونه ها نمی شود.

مواد به کار رفته در ارتودنسی نامرئی مناسب و صاف بوده ، راحت تر بر روی دندان ها و دهان شما قرار می گیرد، به طوری که هنگامی که شما از آن استفاده می کنید ،حتی در اکثر مواقع فراموش می کنید که روکش بر روی دندان ها دارید.